Mũi khoan HSS và HSS-Co 5 khác nhau như thế nào? Cách lựa chọn phù hợp

Trong lĩnh vực gia công cơ khí, mũi khoan HSS và HSS-Co 5 là hai loại dụng cụ cắt gọt được sử dụng phổ biến để khoan thép, inox và nhiều vật liệu công nghiệp khác. Mặc dù có hình dáng tương đối giống nhau, hai loại mũi khoan này lại có sự khác biệt đáng kể về thành phần vật liệu, khả năng chịu nhiệt, độ bền lưỡi cắt và phạm vi ứng dụng.

Vậy mũi khoan HSS và HSS-Co 5 khác nhau như thế nào? Khi nào nên sử dụng HSS thông thường và khi nào cần lựa chọn HSS-Co 5 để đạt hiệu quả gia công tốt hơn?

Mũi khoan HSS là gì?

HSS (High-Speed Steel) là thép gió, một nhóm thép dụng cụ hợp kim có khả năng duy trì độ cứng và tính năng cắt gọt ở nhiệt độ cao hơn so với thép dụng cụ thông thường.

Mũi khoan HSS được sử dụng rộng rãi trong các công việc khoan lỗ trên thép thông dụng, nhôm, đồng thau, nhựa kỹ thuật và một số vật liệu kim loại khác.

Ưu điểm nổi bật của mũi khoan HSS là tính ứng dụng linh hoạt, khả năng gia công nhiều nhóm vật liệu và chi phí đầu tư tương đối hợp lý. Đây là lựa chọn phổ biến tại các xưởng cơ khí, đơn vị bảo trì thiết bị và nhà máy sản xuất.

Tuy nhiên, khi gia công những vật liệu khó cắt hoặc trong điều kiện sinh nhiệt lớn, lưỡi cắt HSS thông thường có thể bị mài mòn nhanh nếu chế độ khoan và khả năng làm mát không phù hợp.

Mũi khoan HSS-Co 5 là gì?

HSS-Co 5 (High-Speed Steel with 5% Cobalt) là thép gió hợp kim có bổ sung khoảng 5% cobalt (coban) trong thành phần vật liệu.

Sự có mặt của cobalt giúp cải thiện khả năng duy trì độ cứng của thép gió ở nhiệt độ cao, hỗ trợ lưỡi cắt làm việc trong những điều kiện gia công khó hơn.

Mũi khoan HSS-Co 5 thường được lựa chọn để khoan các nhóm vật liệu như thép không gỉ, thép hợp kim có độ bền cao, thép chịu nhiệt và thép chịu axit, tùy theo thiết kế mũi khoan và phạm vi ứng dụng được nhà sản xuất công bố.

Một điểm quan trọng cần phân biệt là HSS-Co 5 không phải mũi khoan HSS thông thường được phủ cobalt bên ngoài. Cobalt là thành phần hợp kim của vật liệu chế tạo mũi khoan, không đơn thuần là lớp phủ bề mặt.

Mũi khoan HSS và HSS-Co 5 khác nhau như thế nào?

Khác biệt về thành phần vật liệu: 

Cả HSS và HSS-Co 5 đều thuộc nhóm thép gió. Tuy nhiên, HSS-Co 5 có bổ sung khoảng 5% cobalt để cải thiện tính năng làm việc ở nhiệt độ cao.

Trong khi đó, HSS thông thường có nhiều mác vật liệu khác nhau với thành phần hợp kim và đặc tính cơ học riêng. Vì vậy, không thể đánh giá toàn bộ mũi khoan HSS có chất lượng giống nhau chỉ dựa trên ký hiệu HSS.

Khả năng chịu nhiệt khi gia công: 

Trong quá trình khoan kim loại, ma sát giữa lưỡi cắt và vật liệu gia công sinh ra nhiệt lượng đáng kể. Nếu nhiệt độ tại vùng cắt tăng quá cao, mũi khoan có thể mất dần khả năng duy trì độ cứng, dẫn đến mòn lưỡi hoặc giảm hiệu quả gia công.

Mũi khoan HSS-Co 5 thường có lợi thế trong điều kiện sinh nhiệt lớn nhờ khả năng duy trì độ cứng nóng tốt hơn.

Đối với mũi khoan HSS thông thường, khả năng chịu nhiệt vẫn đáp ứng tốt nhiều công việc khoan cơ bản khi lựa chọn đúng tốc độ cắt, lượng tiến dao và phương pháp làm mát.

Khả năng khoan thép không gỉ và vật liệu khó gia công:

Inox là nhóm vật liệu có thể gây khó khăn khi khoan do khả năng biến cứng trong quá trình gia công, hiện tượng bám dính vật liệu và nhiệt tích tụ tại vùng cắt.

Trong những trường hợp này, mũi khoan HSS-Co 5 có hình học phù hợp thường được ưu tiên vì khả năng làm việc ở nhiệt độ cao và duy trì hiệu quả cắt tốt hơn.

Ngược lại, mũi khoan HSS thông thường phù hợp với nhiều công việc khoan thép kết cấu, nhôm, đồng thau và vật liệu dễ gia công hơn.

Tuy nhiên, không phải tất cả các loại inox đều yêu cầu bắt buộc phải sử dụng HSS-Co 5. Việc lựa chọn còn phụ thuộc vào mác inox, chiều sâu lỗ, thiết bị gia công và yêu cầu năng suất.

Độ bền và tuổi thọ mũi khoan:

Trong điều kiện khoan phù hợp, HSS-Co 5 có thể mang lại lợi thế về khả năng chống mòn, đặc biệt khi gia công các vật liệu có độ bền cao hoặc sinh nhiệt lớn.

Tuy nhiên, tuổi thọ mũi khoan không phụ thuộc riêng vào thành phần cobalt mà còn chịu ảnh hưởng của:

• Vật liệu và độ cứng phôi gia công.

• Tốc độ cắt và lượng tiến dao.

• Góc đỉnh và hình dạng rãnh xoắn.

• Độ cứng vững của máy và phương pháp gá kẹp.

• Khả năng bôi trơn, làm mát và thoát phoi.

Do đó, không thể khẳng định mũi khoan HSS-Co 5 luôn có tuổi thọ cao hơn HSS trong mọi điều kiện sử dụng.

Chi phí đầu tư và hiệu quả sử dụng:

Mũi khoan HSS thông thường có lợi thế về chi phí, phù hợp với nhu cầu gia công phổ biến và những công việc không yêu cầu khả năng chịu nhiệt quá cao.

Mũi khoan HSS-Co 5 thường có mức giá cao hơn do thành phần vật liệu và yêu cầu chế tạo. Tuy nhiên, trong các công việc khoan vật liệu khó gia công, việc lựa chọn đúng loại có thể giúp giảm số lần thay mũi, hạn chế thời gian dừng máy và cải thiện hiệu quả sản xuất.

Vì vậy, khi so sánh hai loại mũi khoan, doanh nghiệp nên đánh giá chi phí trên mỗi lỗ khoan đạt yêu cầu, thay vì chỉ so sánh giá mua ban đầu.

Nên sử dụng mũi khoan HSS hay HSS-Co 5?

Khi nào nên lựa chọn mũi khoan HSS?

Mũi khoan HSS là lựa chọn phù hợp cho những công việc gia công thông thường như:

• Khoan thép kết cấu thông dụng.

• Gia công nhôm và hợp kim nhôm phù hợp.

• Khoan đồng thau và một số kim loại màu.

• Khoan nhựa kỹ thuật.

• Bảo trì, lắp ráp và sửa chữa thiết bị cơ khí.

Với các công việc này, mũi khoan HSS có thể đáp ứng hiệu quả sử dụng mà không cần đầu tư vào vật liệu dụng cụ đắt hơn.

Khi nào nên lựa chọn mũi khoan HSS-Co 5?

Mũi khoan HSS-Co 5 nên được cân nhắc trong những trường hợp:

• Khoan inox như SUS304, SUS316 với loại mũi phù hợp.

• Gia công thép hợp kim có độ bền cao.

• Khoan thép chịu nhiệt hoặc thép chịu axit.

• Gia công lỗ có yêu cầu duy trì độ ổn định của lưỡi cắt.

• Thực hiện công việc khoan lặp lại trên vật liệu khó gia công.

Đối với các ứng dụng này, ngoài vật liệu HSS-Co 5, cần lựa chọn đúng hình học đầu khoan và tuân thủ thông số cắt của nhà sản xuất.

Góc đỉnh mũi khoan có ảnh hưởng đến khả năng gia công không?

Bên cạnh sự khác biệt về vật liệu, góc đỉnh và hình dạng đầu khoan cũng đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả gia công.

Ví dụ, dòng mũi khoan xoắn RUKO HSS DIN 338 Type N có thiết kế góc đỉnh 118°, phù hợp với nhiều công việc khoan thép, nhôm, đồng thau và nhựa.

Trong khi đó, dòng RUKO HSS-Co 5 DIN 338 Type VA được thiết kế với góc đỉnh 130°, góc xoắn 36° và đầu mài chéo kiểu C (Split Point), phục vụ gia công inox và những nhóm thép khó cắt hơn.

Thiết kế đầu mài chéo giúp giảm xu hướng mũi khoan bị trượt lệch tại thời điểm bắt đầu khoan, trong khi hình dạng rãnh xoắn hỗ trợ quá trình thoát phoi.

Tuy nhiên, góc đỉnh 118° hay 130° không phải đặc điểm cố định cho mọi mũi khoan HSS hoặc HSS-Co 5. Các thông số này thay đổi theo thiết kế và mục đích sử dụng của từng dòng sản phẩm.

Những lưu ý để sử dụng mũi khoan HSS và HSS-Co 5 hiệu quả

Để hạn chế tình trạng mũi khoan nhanh mòn, gãy hoặc tạo lỗ không đạt yêu cầu, người sử dụng cần chú ý một số yếu tố kỹ thuật.

Lựa chọn tốc độ cắt phù hợp: Không nên áp dụng cùng một tốc độ quay cho mọi loại vật liệu. Với inox và các nhóm thép khó gia công, cần kiểm soát tốc độ cắt và lượng tiến dao để tránh sinh nhiệt quá mức.

Sử dụng dung dịch làm mát: Dầu cắt gọt hoặc dung dịch tưới nguội phù hợp giúp hỗ trợ giảm nhiệt, bôi trơn và cải thiện điều kiện cắt.

Đảm bảo độ cứng vững khi khoan: Mũi khoan cần được kẹp chắc chắn, phôi được cố định đúng cách để hạn chế rung động và sai lệch vị trí lỗ.

Kiểm soát quá trình thoát phoi: Với lỗ khoan sâu hoặc vật liệu tạo phoi dài, cần lựa chọn phương pháp thoát phoi phù hợp để tránh kẹt phoi và tăng tải lên mũi khoan.

Đặc biệt khi khoan inox, cần tránh để mũi khoan quay cọ xát lâu trên bề mặt mà không tạo phoi, vì điều này có thể làm tăng nhiệt và gây biến cứng tại vùng gia công.

Lựa chọn mũi khoan HSS và HSS-Co 5 tại VINP

Việc lựa chọn mũi khoan phù hợp không chỉ dựa vào chất liệu dụng cụ mà cần xem xét đồng thời vật liệu gia công, kích thước lỗ, yêu cầu kỹ thuật và điều kiện vận hành thực tế.

Công ty TNHH VINP cung cấp các dòng mũi khoan RUKO phục vụ nhu cầu gia công cơ khí, chế tạo thiết bị và bảo trì công nghiệp.

Khách hàng có thể tham khảo các dòng sản phẩm:

• Mũi khoan xoắn RUKO HSS DIN 338 Type N

• Mũi khoan xoắn RUKO HSS-Co 5 DIN 338 Type VA

Với nhu cầu khoan thép thông dụng, HSS là lựa chọn kinh tế và linh hoạt. Trong khi đó, HSS-Co 5 phù hợp hơn khi cần gia công inox, thép có độ bền cao hoặc những vật liệu đòi hỏi khả năng chịu nhiệt tốt hơn của dụng cụ cắt.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH VINP

📍 Trụ sở chính: LK15 - L24, Khu đấu giá quyền sử dụng đất Mậu Lương, Phường Kiến Hưng, Hà Nội

☎ Hotline/Zalo: 0912 302 018

📧 Email: info@vinp.vn

🌐 Website: https://vinp.vn