Mũi khoan bước – Giải pháp tạo lỗ trên tấm kim loại

Khi gia công vỏ tủ điện, một tấm thép có thể cần lỗ nhỏ để bắt vít và lỗ lớn hơn để lắp đầu nối cáp. Mũi khoan bước, còn gọi là mũi khoan bậc, cho phép tạo các lỗ có đường kính khác nhau trên cùng một tấm mà ít phải thay mũi. Để chọn đúng, cần kiểm tra hai thông số: mũi có đúng bậc đường kính cần khoan hay không và bậc đó có đủ dài để khoan xuyên chiều dày tấm hay không.

1. Mũi khoan bước tạo lỗ trên tấm kim loại như thế nào?

Thân mũi gồm nhiều bậc có đường kính tăng dần từ đầu mũi về phía chuôi. Mỗi bậc có một đoạn hình trụ tương ứng với một cỡ lỗ. Khi mũi tiến vào tấm, đầu mũi tạo lỗ ban đầu, sau đó các bậc kế tiếp lần lượt mở rộng lỗ. Người thợ dừng khi bậc cần dùng vừa xuyên hết mặt dưới của tấm.

Đây cũng là điểm khác biệt giữa mũi khoan bước và mũi khoan côn trơn. Với mũi côn trơn, đường kính thay đổi liên tục theo độ sâu. Với mũi khoan bước, người thợ có thể nhận biết từng cỡ ngay trên thân mũi. Đặc điểm này hữu ích khi cần gia công nhiều lỗ tròn cùng kích thước trên một loạt tấm.

2. Khi nào nên sử dụng mũi khoan bước?

Gia công vỏ tủ điện và bảng điều khiển. Mũi khoan bước phù hợp để tạo lỗ tròn trên tấm mỏng khi lắp nút nhấn, đèn báo hoặc đầu nối cáp. Kích thước cần đối chiếu là đường kính lỗ lắp trên bản vẽ của phụ kiện. Chỉ dựa vào tên gọi hoặc kích thước ren có thể dẫn đến chọn nhầm bậc khoan.

Mở rộng lỗ có sẵn khi bảo trì. Nếu một lỗ tròn trên nắp che hoặc vách máy cần tăng từ Ø8 mm lên Ø12 mm, người thợ có thể dùng mũi có các bậc Ø8, Ø10 và Ø12 mm để mở rộng lỗ. Khi gia công tấm đang lắp trên thiết bị, cần kiểm tra cả khoảng trống phía sau: đầu mũi sẽ nhô qua tấm trước khi bậc Ø12 mm cắt hết chiều dày.

Gia công nhiều cỡ lỗ trong cùng một công việc. Lợi thế của mũi khoan bước thể hiện rõ khi các kích thước cần dùng đều có trên cùng một mũi. Ngược lại, nếu công việc chủ yếu là khoan lỗ sâu trên vật liệu dày hoặc tạo lỗ có dung sai chặt, cần lựa chọn dụng cụ theo yêu cầu bản vẽ thay vì mặc định dùng mũi khoan bước. 

3. Cách chọn mũi khoan bước theo đường kính và chiều dày tấm

Kiểm tra từng đường kính, không chỉ nhìn dải khoan. Một mũi ghi Ø4–12 mm có thể chỉ gồm năm bậc: Ø4, Ø6, Ø8, Ø10 và Ø12 mm. Mũi này khoan được lỗ Ø10 mm nhưng không có bậc Ø9 mm. Nếu bản vẽ yêu cầu Ø9 mm, dừng giữa hai bậc cũng không tạo được thành lỗ hình trụ đúng kích thước. 

Đối chiếu chiều dày tấm với chiều dài phần trụ của bậc. Đây là thông số dễ bỏ sót nhất. Nếu tấm quá dày, bậc lớn kế tiếp sẽ bắt đầu cắt vào mặt trên trong khi bậc cần dùng chưa xuyên hết mặt dưới. Kết quả là miệng trên bị mở rộng nhưng phần dưới vẫn chật. Vì vậy, cần xem chiều dày gia công cho phép của đúng loại mũi; chiều dài tổng thể của mũi không thay thế được thông số này.

Kiểm tra vật liệu tấm và đầu kẹp của máy. Với thép, inox hoặc nhôm, cần chọn mũi có phạm vi sử dụng phù hợp với vật liệu thực tế. Đồng thời, kiểm tra kiểu chuôi và kích thước đầu kẹp. Hai mũi có cùng dải đường kính vẫn có thể khác nhau về vật liệu chế tạo, số bậc và kiểu chuôi. 

4. Làm thế nào để hạn chế khoan quá cỡ?

Trước khi khoan, cố định tấm, xác định tâm lỗ và nhận diện bậc cần dừng. Khi bậc cuối sắp xuyên hết tấm, giảm lực tiến để tránh cho bậc lớn hơn ăn vào miệng lỗ. Với loại mũi cho phép dùng bậc kế tiếp để phá ba via, chỉ cho lưỡi cắt chạm nhẹ vào mép; nếu tiến sâu, thao tác làm sạch mép sẽ trở thành mở rộng lỗ.

Khi gia công hàng loạt, nên khoan thử trên một mảnh tấm cùng vật liệu và chiều dày. Đo lỗ ở cả hai mặt và thử lắp phụ kiện trước khi khoan trên tấm chính. Nếu miệng trên rộng nhưng mặt dưới vẫn chật, hãy kiểm tra lại chiều dài bậc và chiều dày tấm. Khoan sâu thêm có thể làm sai lệch lớn hơn.

VINP cung cấp mũi khoan bước RUKO cho công việc gia công kim loại tấm, chế tạo tủ điện và bảo trì công nghiệp. Khi yêu cầu tư vấn hoặc báo giá, chỉ cần nêu rõ vật liệu, chiều dày tấm, các đường kính lỗ cần tạo và loại đầu kẹp đang dùng. 

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH VINP

📍 Trụ sở chính: LK15 - L24, Khu đấu giá quyền sử dụng đất Mậu Lương, Phường Kiến Hưng, Hà Nội

☎ Hotline/Zalo: 0912 302 018

📧 Email: info@vinp.vn

🌐 Website: https://vinp.vn